24 апр. 2012 г.

Комиссия ултырышы

“Ҡатыным эскәнгә нисек түҙәйем?”
 
Административ комиссияға саҡырылған ир ҡатынына ҡул күтәреү сәбәбен шулай аңлатты
18 апрелдә муниципаль район хакимиәте ҡарамағында эшләп килгән административ комиссияның сираттағы ултырышында 40 административ эш ҡаралды. Уның менән комиссия рәйесе урынбаҫары М.Ә. Әбүбәкиров етәкселек итте.
Шуныһы күңелде өйкәне: “баштарын эйеп” килеүселәрҙең күптәре алкоголле эсемлек тәьҫирендә ғаиләһендә ғауға ҡуптарған. Темәстән килгән ир: “Эштән ҡайтам – ҡатыным иҫерек, балалар алдында әхирәттәрен йыйып эсә лә ултыра. Быға нисек түҙмәк кәрәк? Шуға асыуланып ҡул күтәрҙем инде, – тип әсенде. – Балалар әсәһенә бармай ҙа. Әле мин бында, ә ҡатыным унда ни хәлдәлер, белмәйем”, – тине. Икенсеһе лә: “Мин эштән ҡайтҡан һайын иҫерек ултыра, ике бәләкәй баланы ҡарамай. Йәнем көйөп, ҡайһы саҡта үҙем дә эштән һуң “һуғып” ҡайтам, шунан ғауға сыға”, – тине. Ә инде икенсе берәү: “Минең өйөмдө тартып алырға уйлайҙар, шуға саҡ ҡына берәй нәмә булһа, полицияға шылтырата башлайҙар”, – тип үҙен аҡларға маташты. Баймаҡ ҡалаһынан иһә бер ир быға тиклем ғаиләһенә ҡарағанда араҡыны яҡыныраҡ күргән, эсеп алып йыш ҡына тауыш күтәргән икән. Әйтеүенсә, хәҙер ул айыҡ тормош алып бара: “Ул ваҡыттарҙы иҫкә төшөрөүе лә оят”, – тине ул башып эйеп.  


– Административ эш ҡуҙғатылған икән – беҙ уны өйрәнергә, тикшерергә һәм сара күрергә тейешбеҙ, – тине М.Ә. Әбүбәкиров.– Һәр береһенең үҙ тарихы, ләкин бөтә бәлә башында араҡы, эскелек тора. Беҙ бында уларҙы мотлаҡ язаға тарттырырға түгел, ә профилактик эш алып барырға тейешбеҙ.
Ысынлап та, иҫерткес эсемлек эсеп ғауға күтәргән ата-әсәләр балаларына ниндәй “өлгө” күрһәтеүе, “тәрбиә” биреүе аңлашыла. Эшһеҙлеккә, заман ауырлығына һылтанып, тормоштарын “еңеләйтергә” маташыусылар – йәмғиәтебеҙҙең ауырыу бер ҡатламы. Комиссия ултырышында ҡаралған 40 эштең 27-һе “Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында”ғы Башҡортостан Республикаһы Кодексының 13.8-се статьяһы, йәғни ғаилә-көнкүреш янъялы буйынса төҙөлгән.
Комиссия шулай уҡ төнгө тынлыҡты боҙоп, граждандарҙы борсоусыларҙың да эштәрен ҡараны. Уларға “Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында”ғы Башҡортостан Республикаһы Кодексының 13.5-се статьяһы буйынса яза сығарылды: 500 һумдан 1000 һумға тиклем штраф һалынды.
Ошо уҡ Кодекстың 6.3-сө статьяһы буйынса яуапҡа тарттырылған шәхси эшҡыуарға сауҙа нөктәһе биләмәһен төҙөкләндермәгәне, сүп-сарҙан таҙартмағаны өсөн 3 мең һум күләмендә штраф һалынды.
Комиссия ултырышына повестка алып та килмәүселәрҙең эше ситтән тороп ҡаралды һәм административ яуаплылыҡҡа тарттырылды.

Лилиә ТАКАЕВА.

Тәбиғәт һәм беҙ

Мин – ҡайын, һеҙгә өндәшәм...
Япраҡтары йәшел аҡ ҡайындың
Хәтфә йәйгән кеүек һәр яғы.
Әйлән-бәйлән уйнай йәш балалар,
Гөрләп тора һәр көн тау яны.
Мин—ҡайын. Бына 37 йыл инде һәр яҙ йәш-елкенсәкте үҙ ҡосағымда көтәм. Мине һәм башҡа ағастарҙы Баймаҡтың йәшел ҡулсаһы итеп Ишкилде тауына 1975 йылда ултырттылар. Ул ваҡыттағы көслө ҡоролоҡҡа ҡарамай, кешеләрҙең һәр ваҡыт ҡарауын-һаҡлауын тойоп үҫтек. Мин тәбиғәтем менән оҙон ғүмерле—300 йылға тиклем йәшәйем. Ә бына ҡала янында ғүмерем ике тапҡырға ҡыҫҡара. Яҙ етеү менән яныма бөрө, һут алыусылар, йәйгеһен еләк, бәшмәк йыйыусылар, миндек һындырыусылар, күңел асыусылар килә. Мине “сибәрһең, матурһың, таҙаһың” тип, эргәмдә ял итеп китәләр, сәй эсәләр, йырлашалар, кәйеф-сафа ҡоралар. Беҙҙең затты йыш ҡына Рәсәйҙең символы тип атайҙар. Мине илебеҙҙең күп билдәле кешеләре: шағирҙар, яҙыусылар С.Есенин, А.Леонов, Н.Мусин, М.Кәрим, А.Игебаев, рәссам Куинджи үҙҙәренең әҫәрҙәрендә һылыу ҡыҙ, йәш кәләш менән сағыштырған. 


Мине кеше нисек кенә ҡулланмай! Меңәр йылдар элек ҡайын сыраһы яҡтыртып, туҙымда тарих биттәрен яҙҙылар, сағыу эҙҙәрен ҡалдырҙылар, ҡышҡы һыуыҡтарҙа мин йылытам, ҡайын бөрөһө, ҡайын бәшмәге, һуты, дегете, һағыҙы бик күп кәрәкле матдәләр туплап кешене һауыҡтыра. Ә мине ҡосаҡлап бер миҙгелгә тынып ҡалыу һеҙгә күпме шатлыҡ, ләззәт бирә, кешеләр! Мин күп кешеләрҙең насар энергияһын үҙемә алам. Шуға күрә яныма килегеҙ, ҡосаҡлағыҙ, ярҙам һорағыҙ, аралашығыҙ һәм һеҙ күңелегеҙгә еңеллек, тыныслыҡ алырһығыҙ.
Ә тәбиғәттә мине беренсе ағас (няня) тип атайҙар. Сөнки асыҡ урындарҙа беренсе булып үҫәм, ә минең күләгәмдә башҡа ағастар — уҫаҡ, ҡарағай, шыршы ағастары иркенләп үҫә. Мин һеҙгә, кешеләр, урманды матурлап, тынлыҡ, саф, таҙа һауа бүләк итәм. Ә беләһегеҙме, тәбиғәттә һеҙ ҡалдырған тимер консервалар—60-80, пластмасса шешәләр—150, ә быяла һауыттар 500 йылдан һуң ғына тарҡала? Миңә һәм башҡа ағастарға кеше яғынан насар баҫым бик күп, беҙ уны күтәрә алмайбыҙ, әкрен генә үләбеҙ. Беҙгә ярҙам итегеҙ, зинһар! Яҙ һайын вәхшиҙәрсә олономдо тишкесләп һут йыяһығыҙ, унан һуң мин ярамдан яйлап ҡына тереклек һыуымды юғалтып ҡоройом, күҙ йәшемде түгеп яфаланам. Йәй етеү менән бер нисә миндек өсөн балта менән тамырымдан сабып, үлтерәләр.
Һаҡлағыҙ беҙҙе, зинһар! Ә беҙ һеҙҙе һәр ваҡыт ҡаршыларбыҙ, шатландырырға тырышырбыҙ, сафлыҡ һәм именлек бүләк итербеҙ. Мин һеҙгә С.Экзюпери һүҙҙәре менән мөрәжәғәт итәм: “Ошондай боҙолмаҫ ҡағиҙә бар: иртән уянып йыуыныу менән, бар планетаны тәртипкә килтерергә тотон”. Тик шул саҡта ғына Ер-әсәбеҙ мәңге йәшәр, йәшел бөҙрәләре менән ҡыуандырыр.
 
Х. БИКТИМЕРОВА.
Баймаҡ ҡалаһы.

Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы

Иҫке Сибайҙа шәп ғаиләләр көс һынашҡан
 
Халҡыбыҙҙың үткәненә, ғөрөф-ғәҙәттәренә мөрәжәғәт иткән ғаилә – ерҙә ныҡ баҫып торған улдар һәм ҡыҙҙар үҫтереүсе институт ул. Иҫке Сибай ауылында үткән “Йәш ғаилә” район конкурсын ойоштороусыларҙың береһе, йәштәр эштәре секторы белгесе Әлфиә Латыпова менән конкурс хаҡында әңгәмәләшеүҙән шундай фекергә килдек. Был төбәктә 4 ғаилә – Йәнйегеттән Ғәлиә һәм Заһир Көмөшҡоловтар, Иҫке Сибайҙан Гөлсирә һәм Булат Кинйәбаевтар, Байыштан Гөлгөнә һәм Ғәлинур Вәлиевтар һәм Октябрь бүлексәһенән Гөлшат менән Ринат Латыповтар ҡатнашҡан. Был парҙарҙың исемдәре йырлап тороуы етмәгән, Кинйәбаевтар ғына өс бала тәрбиәләһә, ҡалғандар барыһы ла 5 балаға ғүмер биргән!
Был төбәктә конкурстың төп һәм ғаиләләрҙең ижади һәләтен асыусы  “Ғаилә байрамдары һәм йолалары” туры ауылдарҙа милли рухлы һоҡланғыс ғаиләләр йәшәүен асты. Мәҫәлән, Вәлиевтар аҙна һайын бер кис ултырып халҡыбыҙҙың ғөрөф-ғәҙәттәрен, үҙҙәренең шәжәрәһен, иман нигеҙҙәрен өйрәнә икән. Көмөшҡоловтар буш ваҡыттарын милли уйындар уйнауға, йыр-моңға бағышлай. Уларҙың Салауат Баййегетов исемле туғандары Чечняла һәләк булған һәм уның исеменә кубок булдырып, уҡыусылар өсөн спорт ярыштары ойоштороп торалар. Кинйәбаевтар улдарына ҡурай эшләү, уйнау, балыҡсылыҡ, ә ҡыҙҙарына аш-һыу серҙәрен өйрәтһә, Латыповтар баҡсасылыҡ менән мауыға.
“Бындай шәп ғаиләләрҙе асҡан бәйгелә Күсей, Моҡас ауыл биләмәләре йәштәренең ҡатнашмай ҡалыуы ғына үкенесле”, — ти Әлфиә Латыпова. Шулай итеп, район конкурсына был төбәктән ике ғаилә – беренсе һәм икенсе урынды яулаусы Кинйәбаевтар менән Көмөшҡоловтар үткән. Уларға артабан да уңыш йылмайһын!
 
Айгөл Иҙелбаева.

“Киленемдең йылмайыуы ҡояштан...”
Килен ҡәйнә тупрағынан ярала... Быуаттар төпкөлөнән килгән мәҡәлгә ҡарап, халҡыбыҙҙың ни тиклем тапҡыр һүҙле булыуына тағы ла хайран ҡалаһың. Ысынлап та, ҡәйнәнең баҙнатһыҙ ғына яңы йортҡа килеп төшкән ҡыҙ баланы нисек ҡабул итеүе, киленсәктең был ғаиләнең йолаларын иғтибарға алыуы, үҙләштереүе йәш парҙың киләсәген билдәләй.
Районыбыҙҙа ҡатын-ҡыҙҙар советы һәм район китапханаһы иғлан иткән “Сабыр ҡәйнәләр, уңған килендәр” сараһы яныбыҙҙа ғына ни тиклем һоҡланғыс, уңған ханымдарҙың йәшәүен күрһәтте. Үткән аҙнала Темәс мәҙәниәт йортонда Түбә, Һаҡмар, Таһир, Түбәнге Иҙрис, Ҡуянтау, Темәс ауылдарының ҡәйнә-килендәре сәмле ярышҡа сыҡты. 


80 йәшен тултырыуға ҡарамаҫтан, сәхнәлә моңло йырҙарын һуҙып,тамашасыларҙың һөйөүен яулаған Мәфтуха инәй Хоҙайғолова килене Гөлсинә тураһында бик йылы һүҙҙәр әйтеп үтте. Ә инде Һаҡмар ауылынан килгән Ниғмәтуллиналар быуындар бәйләнешен күрһәтеп, ҡыҙы, әсәһе һәм өләсәһе бергә сығыш яһап, ғаиләләренең йолаларын, үҫтерергә яратҡан сәскәләре менән таныштыра алды. Шулай уҡ Һаҡмарҙан Зәйнуллиналар тураһында ла балалары бик йылы итеп һүҙ башланы.
Темәстән Яңылбикә инәй Ғарифуллина һәм килене Гөлгенәнең ҡул эштәре һоҡландырҙы. Шулай уҡ Яңылбикә инәйҙең: “Ҡәйнәләр сабыр булһа, килендәре уның янында йүгереп йөрөргә тейеш”, – тигән һүҙҙәре алҡышҡа күмелде. Ә бына Таһирҙан Фәриҙә инәй Ҡунаҡбаева һәм килене Сәриәнең дини йолаларға иғтибар биреүе, “бабай телдәрен йоторлоҡ аштарын да бешерәм” тип һамаҡлап үтеүе, киленсәктең мандолинала уйнауы бик сағыу булды.
Түбәнге Иҙристән Хафиза инәй һәм Айгөл Мусиналар тамашасыларҙы таҡмаҡ менән сәләмләне. Килен кешенең ҡәйнәһе тураһында: “Ул беҙҙең ғаилә карабының капитаны”, – тип ололауы, ә килен тураһында: “Үҙе Йомаштан, йылмайыуы – ҡояштан!” тигән һүҙҙәр ишетеү айырыуса күңелгә хуш килде.
Ҡуянтауҙан Миңзифа инәй Хәлитова һәм Эльвира Баймөхәмәтова был донъяла һәр ғаилә ауырлыҡтарға бирешмәй, уларҙы бергәләп еңеп, тик яҡшылыҡ, изгелек кенә ҡылып йәшәргә кәрәклеген һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Килен-ҡәйнәләр ғаилә табыны, байрамдарҙы ниндәй һый-ниғмәт менән ҡаршы алыу серҙәре менән дә уртаҡлашты. Шуныһы һөйөнөслө, улар милли аш-һыуға ҙур иғтибар бирә икән. Бишбармаҡ, ҡаҙы, тултырма, ҡоротто әҙерләүҙең, сәк-сәк, төрлө бәлештәр бешереүҙең дә йөҙ төрлө ысулы булыуына инандыҡ.
Бәйгеселәргә Темәс ағинәйҙәре әҙерләгән тапҡыр һорауҙарға ла яуап бирергә тура килде. Килендәрҙең дә матур телле булыуы, юғалып ҡалмауы һөйөндөрҙө. Бынан тыш һәр ғаилә бай күргәҙмә эштәре лә әҙерләгән ине.
Район ҡатын-ҡыҙҙар советы конкурсҡа йомғаҡ яһап, һәр ғаиләгә бүләктәр әҙерләгән китапханасыларға, бағыусылар Б. Макаров, К. Низамов, С. Әүәлбаевҡа оло рәхмәтен белдерҙе. “Килен менән ҡәйнә татыу, бер һүҙле булған саҡта ғына тормошобоҙ яҡты, балаларыбыҙ бәхетле булыр”, – тине ул.
Шулай итеп, Темәстән Яңылбикә Ғарифуллина “Иң уңған ҡәйнә” титулына лайыҡ булды. Беренселеккә – Түбәнге Иҙрис, икенсегә – таһирҙар, өсөнсө урынға ҡуянтауҙар лайыҡ булды. Һәр ҡәйнә-килен төрлө номинацияларҙа еңеүсе тип табылды.
Был үҙенсәлекле конкурста сығыш яһаған килен-ҡәйнәләрҙең татыулығы, берҙәмлеге тағы ла нығыр, ғаилә ҡәлғәһенә ҡаҡшамаҫ көс бирер, тип ышанайыҡ.

Гүзәл ИҪӘНГИЛДИНА.
Автор фотоһында: Һаҡмарҙан Зәйнуллиналар сығыш яһай.

Һорау – яуап

“Престиж” - иң шәп ысул!
“Тиҙҙән картуф ултыртыу мәле етә. Уны колорадо ҡуңыҙынан һаҡлау өсөн йыл да төрлө препарат ҡулланабыҙ, әммә файҙаһы әҙ. Шул уҡ ваҡытта һуңғы осорҙа картуфлыҡты проволочник (ҡаты ҡорттар.– ред.) баҫты. Уларҙан нисек ҡотолорға? Берәй эффектлыраҡ препарат юҡмы икән?”
Баҡса миҙгеле башланыр алдынан редакцияға ошондай ише һорауҙар менән мөрәжәғәт итеүселәр күбәйҙе. Гәзит уҡыусыларыбыҙҙың был үтенесен беҙ, әлбиттә, яуапһыҙ ҡалдыра алманыҡ һәм мәсьәләгә аныҡлыҡ биреүен һорап муниципаль район хакимиәтенең үҫемлектәрҙе һаҡлау буйынса агрономы Н.И. Хәсәновҡа мөрәжәғәт иттек. Ул бына нимә тип яуап бирҙе:
– Ысынлап та, колорадо ҡуңыҙы һәм ҡаты ҡорттар баҡсасыға бик күп мәшәҡәттәр тыуҙыра, күп кенә уңышты юҡ итә. Тәүгеһе менән беҙ көрәшергә өйрәнеп барабыҙ, ә бына ҡаты ҡорттар менән иһә хәл икенсерәк. Ҡаты ҡорттар – сытырлаҡтар ғаиләһе ҡуңыҙҙары ҡарышлауыҡтары, күп ауыл хужалығы культураларының ҡурҡыныслы ҡоротҡостары. Уны юҡ итеүсе препараттар бар, әммә файҙаһы артыҡ шәптән түгел. Шуның өсөн колорадо ҡуңыҙынан һәм проволочниктан бер юлы ҡотолоу өсөн яңы препарат булдырылған һәм ул һынауҙы бик уңышлы үткән. Ул “Престиж” тип атала.
Препаратты нисек файҙаланырға? Сәсер алдынан орлоҡ өсөн тәғәйенләнгән картуф бүлбеләре ошо ағыу менән эшкәртелә, ул бер аҙ ваҡыт ятырға тейеш. Әйткәндәй, был препаратты ҡулланыу тәртибе менән беҙгә килгәндә ентекләп аңлатырбыҙ.
“Престиж”ды һатып алыу өсөн муниципаль район хакимиәтенең ауыл хужалығы бүлегенә (208-се бүлмә) мөрәжәғәт итеүегеҙ һорала.
 
А. Салауатов әҙерләне.

23 апр. 2012 г.

Яңылыҡтар

Уҡырға инергә теләүселәр өсөн
Санкт-Петербург дәүләт аграр университетына һәм Силәбе дәүләт агроинженерия академияһына маҡсатлы йүнәлтмә буйынса уҡырға инергә теләүселәрҙе 25 апрелгә тиклем муниципаль район хакимиәтенә (306-сы бүлмә) мөрәжәғәт итеүҙәрен йәки 3-10-33, 3-14-14 телефондарына шылтыратыуҙарын һорайбыҙ.
Муниципаль район хакимиәте.
 
Гимназия уҡырға саҡыра
Сибай гимназия-интернаты 6-сы, 7-се, 10-сы (профилле) кластарға уҡыусылар ҡабул итә. Әңгәмә 24 апрелдә 14 сәғәттә Баймаҡ ҡалаһы, Юбилей урамы, 21 адресы буйынса 105-се һөнәрселек лицейында уҙасаҡ. Үҙегеҙ менән шә-хесте раҫлаусы документ (тыуыу тураһында таныҡлыҡ йәки паспорт), ағымдағы уҡыу йылына (I-III сиректәргә) өлгәш табеле, портфолио алып килергә кәрәк. Белешмәләр өсөн телефон: 89378306541.
 
Мәрхәмәтлелек концерты
25 апрелдә ҡаланың 3-сө мәктәбе уҡыусылары Халыҡ ижады үҙәгендә киске сәғәт 7-лә мәрхә-мәтлелек концерты менән сығыш яһаясаҡ. Ошонда уҡ ата-әсәләр һәм уҡыусылар иғтибарына мәктәп формалары өлгөләре лә тәҡдим ителәсәк.
Билет хаҡы – 30 һум.

Ятып ҡалғансы, атып ҡал!
Башҡорт чаты шиғри бәйге иғлан итә. Кем ижад өлкәһендә беренсе аҙымын яһай, кем бер нисә йыл шиғыр яҙа, шулай уҡ кем китабын сығарып өлгөргән – бәйге һеҙҙең өсөн! Үҙегеҙҙең ижадығыҙҙы башҡаларға тәҡдим итегеҙ, уларҙың шиғырҙарын баһалағыҙ, тәнҡитләгеҙ, үрнәк алығыҙ!
Еңеүсегә бүләккә – ноутбук.
Белешмә өсөн адрес: vk.com/aitesh; телефон: 89063741636.
 
Л.Такаева.

Ҡабул итеүҙәр

Депутат халыҡҡа яҡын булырға тейеш
Ошо көндәрҙә Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Думаһы депутаты С.Ш. Мырҙабаеваның ярҙамсыһы Әлмира Тәхи ҡыҙы Байтурина  граждандарҙы ҡабул итте. Уға район-ҡаланан төрлө һорауҙар менән 30 кеше мөрәжәғәт итте. Шуны билдәләп үтергә кәрәк, депутат ярҙамсыһы менән берлектә БР буйынса РФ “Йәш эшҡыуарҙар ассоциацияһы” рәйесе Ә.В. Ғабдрахманов, уның урынбаҫары Р.Р. Хилажев һәм БР буйынса РФ Юристар ассоциацияһы филиалы рәйесе Ф.Ғ. Исхаҡова ла үҙ эшен алып барып, халыҡҡа төрлө йүнәлештә аңлатмалар бирҙе.


Әлмира Тәхи ҡыҙы гәзитебеҙгә биргән интервьюһында: ”С.Ш. Мырҙабаева баш ҡаланан алыҫ урынлашҡан райондарҙа ҡабул итеүҙе йыш ойоштора. Сөнки күп кешеләрҙең Өфөгә барырға ваҡыты йәки мөмкинселеге юҡ. Уңайҙан файҙаланып, беҙгә телефон аша һәм хат менән дә мөрәжәғәт итеп булыуын әйткем килә. Беҙҙең телефон 276-20-14, Өфө ҡалаһы, Цюрупа урамы, 17-се йортта урынлашҡанбыҙ. Әйткәндәй, беҙ күпселек осраҡта хаттар менән эшләйбеҙ. Һәр кемдең үҙ ҡайғыһы, проблемаһы. Шулай ҙа ҡабул итеүҙәр, хаттар, телефон бәйләнеше аша беҙ шуны аңланыҡ: күпселек осраҡта граждандарҙың үҙ хоҡуғын белмәүе аңлашылмаусанлыҡтар тыуҙыра. Беҙ бер мөрәжәғәтте лә иғтибарһыҙ ҡалдырмайбыҙ. Кешеләрҙе һаулыҡ, дауаланыу, торлаҡ, эшкә урынлашыу, балаларына белем биреү һ.б. мәсьәләләр борсой. Депутатҡа ниндәй һорауҙар менән мөрәжәғәт итеүгә ҡарап, тотош Рәсәй күләмендә закондар ҡабул ителеүен дә күҙ уңынан ысҡындырырға ярамай. Сөнки юғары власть халыҡ менән аралашмайынса уларға кәрәкле законды ҡабул итә алмай”, – тине.

Төҙөкләндереү

Халыҡ экологик өмәгә сыҡты
 
Ҡалала көндәр йылыныу менән экологик өмәләр башланды. Оҙон ҡыш буйы ҡар аҫтында ҡалған сүп-сарҙан арыныр өсөн учреждение, предприятие, ойошма коллективтары үҙ биләмәләрендә аҙна һайын “таҙа кесаҙна”ға сыға. 


19 апрелдә ҡаланың һәр мөйөшөндә өмәселәрҙе күрергә була ине. Был сарала мәктәп уҡыусылары ла әүҙем ҡатнашты. Баймаҡ ҡала дауаханаһы, мәғариф учреждениелары, БТИ, “Баймаҡ ҡойоу-механика заводы” ААЙ-һы, китапхана, “УралСиб” банкы, халыҡ ижады үҙәге, Пенсия фонды һәм башҡа хеҙмәт коллективтары өмәлә ихлас ҡатнашты. Ә бына “Восток” энергия-тәьмин итеү компанияһы коллективы быйыл беренсе тапҡыр шундай өмәгә сыҡҡан! Ленин, Тыныслыҡ урамдарында урынлашҡан сауҙа нөктәләре был саранан ситтә ҡала.


Шәхси ихаталарҙағы ҡыйҙы дөйөм ҡыйлыҡҡа сығарыу өсөн предприятиеларҙан транспорт бүленәсәк. Үҙәк ҡала дауаханаһы (тел. 3-21-61) – Ниғмәти, Зөлҡәрнәев, Урман, Бабич, Дәүләтшина, район элемтә үҙәге (тел. 3-17-57) – Калинин, Гагарин, Башҡортостан, Титов, Копылов, “БРСУ” МУП-ы (тел. 2-14-44) – Белов, Хоҙайбирҙин, Шайморатов, Иҙелбай, Ирәндек, Аҡташ һәм ГРП микрорайоны, “Йылылыҡ селтәре” ЯСЙ-һы (тел. 3-15-51) – Крәҫтиәндәр, С.Юлаев, Ветеринар, Ғафури, Йолалы, АТП (тел. 2-26-36) – Ленин, Горький, Свердлов, Фәйзи, Журавлев, “БЛМЗ” ААЙ-һы (тел. 3-36-52) – К.Маркс, Р. Люксембург, Куйбышев, Чапаев, “Баймаҡ ПМК-һы” ЯСЙ-һы (тел. 3-14-19) – М.Кәрим, Р.Яхин, Ишморатов, Буранбай сәсән, 105-се һөнәрселек лицейы (тел. 3-16-53) – Юбилей, Артамонов, Б.Вәлид, Гвардия, “БИП “Комфорт Плюс” ЯСЙ-һы (тел.  3-16-45) – Таналыҡ, Пименов, Миңлеғолов, Коммунистик, Чайкина, “Урал аръяғы” МТС-ы (тел. 3-34-56) – “Шанхай” микрорайоны, ДРСУ (тел. 3-34-54) – Азатлыҡ, Гуревич, Чернышевский, Каширин, район электр селтәре (тел. 3-32-28) Энергетиктар, Рудник, Пушкин урамдарында эшләйәсәк. Үрҙә күрһәтелгән телефондар аша алдан заявка бирергә кәрәк буласаҡ. Сүп-сарын һәр кем үҙе тейәйәсәк.
 
Лилиә ТАКАЕВА.

Рәсми бүлек

Район Советы ултырышы була
25 апрелдә сәғәт 11-ҙә халыҡ ижады үҙәгендә Баймаҡ районы муниципаль район Советының ултырышы була. Унда түбәндәге һорауҙар ҡараласаҡ:
  1. Районда шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙың үҫеше һәм уларға ярҙам күрһәтеү; «Башҡортостан Республикаһында граждандарҙың шәхси ярҙамсы хужалыҡтары тураһында»ғы БР Законының һәм «2010-2012 йылдарҙа  Башҡортостан Республикаһында шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы үҫтереү» республика программаһының районда тормошҡа ашырылыу барышы.
  2. Уҡыусылар һәм үҫмерҙәр менән йәйге һауыҡтырыу эштәрен ойоштороу, йәйге осорҙа уҡыусыларҙы эш менән тәьмин итеү.
Ултырышҡа муниципаль район Советы депутаттары, ауыл биләмәләре башлыҡтары һәм эштәр идарасылары, хужалыҡ, предприятие, учреждение, ойошма етәкселәре, мәктәп директорҙары, балалар баҡсалары мөдирҙәре, ауыл мәҙәниәт йорттары директорҙары һәм мөдирҙәре, фельдшер-акушерлыҡ пункттары мөдирҙәре, имам-хатиптар, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре саҡырыла.

Дәүләт ярҙамы

Техникаға – субсидия
БР Ауыл хужалығы министрлығы приказы нигеҙендә “Баймаҡ” мәғлүмәт-консультация үҙәге белгестәре һатып алынған яңы ауыл хужалығы техникаһы өсөн түгелгән сығымдарҙың бер өлөшөн ҡаплауға субсидия юллауҙы башланы. Ул 2012 йылда ауыл хужалығы тауары етештереүселәре тарафынан тулы хаҡына һатып алынған ауыл хужалығы техникаһына бирелә. Ставка күләме Ауыл хужалығы министрлығы тарафынан раҫланған номенклатураға ярашлы билдәләнә (әммә техниканың дөйөм хаҡының 40 процентынан күберәк булырға тейеш түгел).
2012 йылда техника һатып алған һәм уны быйыл алырға йыйынған ауыл хужалығы тауары етештереүселәре (АХК, ЯСЙ, МУП, ШП, КФХ) “Баймаҡ” мәғлүмәт-консультация үҙәгенең белгес-эксперты Ф.Ғ. Баййегетовҡа субсидия юллау өсөн мөрәжәғәт итергә тейеш. Шулай уҡ банктар аша техниканы кредитҡа алырға теләүселәрҙең үҙәктең инженеры У.Р. Ғәйнуллинға килеүҙәре һорала. Унда улар кәрәкле консультация аласаҡ һәм тәүге иғәнәне күсереү өсөн завод дилерҙары менән килешеүҙәр төҙөйәсәк.

Эшҡыуар ҙа ярҙамһыҙ ҡалмай

“2012 йылда Баймаҡ районы муниципаль районында бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарын үҫтереү” программаһына ярашлы, бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттарына субсидиялар бирелә. Финанс ярҙамы дәүләт теркәүе үҙәккә мөрәжәғәт иткән ваҡыттан бер йылдан артмаған, иҡтисади эшмәкәрлектең өҫтөнлөклө йүнәлешен үҫтереүгә һалынған үҙ саралары, бизнес планда билдәләнгәнсә һәм ҡаралғанса,  һоралған саралар суммаһының кәмендә 25 проценты күләмендә булғанда бирелә.
 
“Баймаҡ” мәғлүмәт-консультация үҙәге.

Бөйөк Еңеүгә дан!

Күпме саҡрымдар үтелгән...
 
Был шиғыр юлдарының авторы – Баймаҡ районы Ишмөхәмәт ауылынан 1943 йылдың мартында Бөйөк Ватан һуғышына киткән гвардия өлкән сержанты Ибраһим Әхмәтшәриф улы Бейешев. Дәһшәтле яу яланында һуғышҡан Ибраһим ағайға ни бары 18 йәш кенә була. Уның тураһында иҫтәлектәр, көндәлектәр минең ҡулымда һаҡланып ҡалды. Ибраһим минең бер туған ағайым ине. Яугирҙарыбыҙҙы онотмайыҡ, батырлыҡтары мәңгелек һаҡланһын, уларға дан йырлайыҡ, тигән маҡсатта был мәҡәләмде яҙырға булдым.

Һаулыҡ һаҡлау

Йыл һайын Европала иммунизациялау аҙналығын үткәреү йолаға инеп ҡалды. Быйыл был сараны уҙғарыу 21-27 апрель көндәренә билдәләнгән.
Вакцинацияны эшләтеү мотлаҡмы? Халыҡ теүәл йөрөймө? Ваҡытында йөрөмәү нимәгә килтерә? Ошо һәм башҡа һорауҙарға яуап алыу маҡсатында үҙәк ҡала дауаханаһының баш врачы урынбаҫары Ш.Т. ӘбдрӘхимовҡа мөрәжәғәт иттек.


Вакцинация яһатыу мотлаҡ

– Шәүкәт Тәүфиҡ улы, вакцинация яһатыу ни өсөн кәрәк?
– Шуны әйтеп үтергә кәрәк, вакцинацияланғандарҙың һаны күп булған һайын ауырыусылар әҙәйә. Бөгөнгө көндә районда эпидемиологик хәлдең торошо яҡшы ғына. Шулай ҙа 2010 йылда беҙҙең илгә Тажикстан республикаһынан индерелгән полиомиелит вирусы әле булһа ла иҫтә. Ул йылды 700 ауырыу теркәлгәйне, шуларҙың 15-е был донъя менән хушлашты. 


– Былар нимәгә килтереүе бар?
– Полиомиелит вирусы зәғифлеккә, пароксизмаль фалиж, йәиһә үлемгә килтерһә, ҡыҙылса сире киҫкенләшеп китеүе һәм шулай уҡ үлем менән тамамланыуы ҡурҡыныс тыуҙыра.

Халыҡ иғтибарына

Бәләкәй суднолар буйынса дәүләт инспекцияһы:
теркәү, техосмотр, талаптар һәм ҡағиҙәләрБилдәле булыуынса, бәләкәй суднолар буйынса дәүләт инспекцияһында дәүләт теркәүе үткәндән һуң ғына бәләкәй суднолар менән идара итергә була. Шулай уҡ судно билетында йыл һайын техник күҙәтеү үтеү тураһындағы билдә һәм техник талон булыуы ла мотлаҡ. Тимәк, моторлы кәмәләрҙе һәм катерҙарҙы тәүге сиратта бәләкәй суднолар буйынса дәүләт инспекцияһында теркәргә, уларҙың хужаларына имтихан бирергә һәм судно йөрөтөүсе танытмаһы алырға кәрәк.


Мотлаҡ теркәлергә тейеш:
  • двигателе 75 ат көсөнән күберәк ҡеүәтле диңгеҙ катерҙары;
  • стационар двигателе 75 ат көсөнән күберәк катерҙар;
  • ҡеүәтенә ҡарамаҫтан, аҫылмалы моторлы кәмәләр;
  • һыу мотоциклдары (гидроциклдар);
  • елкәнле-моторлы суднолар;
  • 100 кг һәм унан күберәк ауырлыҡҡа иҫәпләнгән ишкәкле кәмәләр;
  • ауырлығы 225кг һәм күберәк булған өрөп тултырмалы резина йәки ПВХ кәмәләр;
  • 150 кг һәм унан күберәк ауырлыҡҡа иҫәпләнгән байдаркалар.