13 июл. 2012 г.

Фекер

Яу, яу, ямғырым!


Һуңғы йылдарҙа йәй айҙары әҙ ямғырлы килә йә бөтөнләй ҡоролоҡ була. Был, әлбиттә, халыҡта ҙур хәүеф уята. Нимә булды? Беҙ генә түгел, ғалимдар ҙа баш вата, төрлө фараз килтерә. Ер шарының тарихында сираттағы осормо, әллә һуңғы 100 йылдағы кеше эшмәкәрлегенә бәйлеме? Сәбәптәре бик күптер.

Конкурстар

Сәсәндәрен йыйҙы атайсал


...Тәбиғәт ҡосағы. Урал батыр рухы менән илһамланған балалар бер-береһен уҙҙырып мәшһүр эпосты яттан һөйләй. Был матур йола йыл да камиллаша бара: йылдан-йыл төрлө телдәрҙә генә һөйләнеп ҡалмай, милли музыка ҡоралдары оҙатыуында ла яратып башҡарыла. Бәйгене ойоштороусылар уның киләсәк өсөн ниндәй әһәмиәтле буласағын белеп, тойоп, шул тиклем оло эш башҡара. Уның 13 йыл үткәрелеү дәүерендә байтаҡ тәрбиәләнеүселәре үҫеп сығып, төрлө өлкәне әүҙем яулай.

Мәҙәниәт

Көйөргәҙелә – ҡурайсылар йыйыны


Ҡурай әүәл-әүәлдән башҡорт халҡының ҡорҙа – моңдашы, яуҙа юлдашы булған. Ҡурай моңо быуындан-быуынға тапшырылып, халҡыбыҙҙың йөҙөн һәм йәшәйешен сағылдырып килә. Республикабыҙҙа милли музыка ҡоралы сәнғәтен артабан үҫтереү, яңы үрҙәргә күтәреү маҡсатында төрлө бәйгеләр, саралар йыш үткәрелә.

Cуд залынан

Балаҡайы ҡулдарынан килгән әжәл


Судтың башланыуын ауыр уйҙар менән шомланып көттөм. Ниңәлер бындай фажиғәнең яныбыҙҙа ғына булыу мөмкинлегенә һаман ышанып етмәй инем. Әсәһен үлтергән ҡыҙҙы төрлөләп күҙ алдыма килтереп ҡараным. Юҡ, булмай. Эйе, яңы тыуған сабыйҙарын ҡар өҫтөндә ҡалдырған йә һыуға һалып тонсоҡторған “әсәләр” тураһында ишеткәнебеҙ бар. Әммә һине бәпләп-яратып аяҡҡа баҫтырған, төн йоҡоларын ҡалдырып һине бәүеткән, шифалы күкрәк һөтөн имеҙеп үҫтергән донъялағы иң ғәзиз кешеңә ҡул күтәреүе мөмкинме икән? Әллә йыш ҡабатларға яратҡан “Ҡурҡыныс ваҡытта йәшәйбеҙ” тигән һүҙҙәребеҙ фәрештәләрҙең “амин” тигән сағына тура килеп тик торамы? Әсәһенә ҡул күтәргән бала, бәлки, психик яҡтан ауырыуҙыр, тип тә уйланым. Шулай ҙа оҙайлы ваҡытҡа һуҙылған судтың башынан аҙағына тиклем был ниндәйҙер хата булыуына, барыһы ла асыҡланып, ҡыҙҙы аҡлаясаҡтарына өмөтләндем...

11 июл. 2012 г.

Яңылыҡтар


Ҡотлайбыҙ!

Яҡташтарыбыҙ: БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай секретариаты етәксеһе З.И. Еникеев һәм БР Төбәк тикшеренеүҙәр институты директоры Й.Т. Һөйөндөков Башҡортостан Республикаһы ғилми берләшмәһе тарафынан БР Фәндәр академияһының ағза-корреспонденттары итеп һайланды.

Беҙҙекеләр – еңеүсе!

Үткән шәмбе Силәбе өлкәһенең Красноармейск районындағы Дубровка ҡасабаһында 3-сө Бөтә Рәсәй ауыл һабантуйы үтте. Был һабан байрамында Президент Р.З. Хәмитов етәкселегендә Башҡортостан Республикаһы делегацияһы ла ҡатнашты. Уның составында район хакимиәте башлығы И.Х. Ситдыҡов та барҙы.
Милли-спорт байрамының төп тамашаһы булған ат ярыштарында баймаҡтар ҙа әүҙем ҡатнашты һәм ҙур еңеү яулап ҡайтты. Бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара ат спорты ярыштары еңеүселәре һынау тотҡан был бәйге бик көсөргәнешле үтте. Унда “Баймаҡ” ғилми-производство берекмәһенең Хорватка (һыбайлыһы С.Таймасова) ҡушаматлы менге аты 2000 метр араға уҙышыуҙа маҡтаулы өсөнсө урынға лайыҡ булды.

Күпме әҙерләнгән?

Районда мал аҙығы әҙерләү дауам итә. Кисәге көнгә бөтәһе 1824 тонна бесән, 3380 тонна сенаж тупланған. Әйтергә кәрәк, уның барышы бик түбән. Тик Ленин исемендәге (шартлы һәр малға ҡарата 8,3 центнер аҙыҡ берәмеге әҙерләнгән), “Рассвет” (5,7 центнер) АХК-ларында ғына хәл тотороҡло. Ә бына “Йылайыр”, “Уңыш”, Салауат исемендәге, “Таналыҡ”, “Аҡморон” хужалыҡтарында һалынған аҙыҡ күләме бик аҙ.

Тирә-яҡ мөхитте тикшереү өсөн

Мәғлүм булыуынса, БДУ-ның Сибай институты 1998 йылдан Санкт-Петербург Дәүләт университеты менән хеҙмәттәшлек итә. БДУСИ тамамлағандар төньяҡ баш ҡалала артабан уҡый, Питер студенттары шулай уҡ районға практикаға килә.
Яңыраҡ география факультеты студенттары тау-сәнәғәт предприятиелары эшмәкәрлегенең тирә-яҡ мөхиткә йоғонтоһон тикшереү маҡсатында Күлтабан, Талҡаҫ күлдәре, Ҡарағайлы йылғаһы, Калинин һәм Моҡас ауылдары янындағы ерҙәрҙә булды. Бындай ялан практикаһы йыл да үтә, студенттар уҡыу осоронда бар илде урап сыға.

Рәсми бүлек


Праймериз алдынан

 
Баймаҡ районында 10, 11 һәм 12 июлдә район Советына депутатлыҡҡа дәғүә иткән кандидаттарға алдан тауыш биреү процедураһы үтәсәк. Ошо сәйәси сара алдынан муниципаль район хакимиәтенең ултырыштар залында ауыл биләмәләре башлыҡтары, эштәр идарасылары, иҫәп комиссиялары рәйестәре һәм секретарҙары һ.б. ҡатнашлығында инструктив кәңәшмә үтте.

Кәңәшмәләр


Көн ҡаҙағында – техниканы ураҡҡа әҙерләү

Һауа торошондағы аномаль эҫелек һөҙөмтәһендә иген быйыл иртә өлгөрә. Шулай ҙа миҙгелле эштәрҙең иң мөһиме – ашлыҡ йыйыуға бар нәмә лә, шул иҫәптән техника ла, әҙер булырға тейеш. “Урал аръяғы МТС-ы” ДУАХП-һының Баймаҡ филиалы нигеҙендә иген йыйыу комбайндарына даими дәүләт техосмотрын ойоштороу һәм үткәреү буйынса үткән семинар-кәңәшмәлә тап шуға иғтибар бирелде. 

Күсмә ҡабул итеүҙәр


Ҡулланыусылар үҙ хоҡуҡтарын беләме?

 
Һәр кемебеҙ нимәнелер һатып алғанда йәки төрлө хеҙмәттәр менән файҙаланғанда закон буйынса ҡулланыусы булып тора. Ҡулланыусылар берлегенең бөтә донъя ойошмаһы билдәләүенсә, ҡулланыусыларҙың төп хоҡуҡтары түбәндәгеләр: мәғлүмәт алыу, хәүефһеҙлек, һайлау, һинең фекерең менән иҫәпләшеүҙәре, зыянды кире ҡайтарыу, ҡулланыусылар белеме алыу, төп ихтыяждарҙы ҡәнәғәтләндереү һәм тирә-яҡ мөхиттең таҙалығы. Күп ваҡыт ҡулланыусылар үҙ хоҡуҡтарын белмәү, кеше менән “яманлашырға теләмәү” йәки башҡа сәбәптәр арҡаһында етештереүселәрҙән, һатыусыларҙан, төрлө хеҙмәт күрһәтеүселәрҙән отолоп ҡала.

Кәңәшмәләр


Эш темпын арттырырға!

Ленин исемендәге АХК базаһында мал аҙығы әҙерләү буйынса үткән семинар-кәңәшмәлә район ауыл хужалығы предприятиелары етәкселәренә ошондай бурыс ҡуйылды

Халыҡ иғтибарына


Электр тогының хәүефле икәнен онотмағыҙ!


 “Башҡортостан электр бүлеү селтәрҙәре” ЯСЙ-һы тағы ла бер тапҡыр халыҡты электр тогының хәүефле булыуы тураһында иҫкәртә. 

2012 – Рәсәй тарихы йылы


«Перовский» бейеү көйөнөң килеп сығышы
Был риүәйәтте мин үткән быуаттың 30-сы йылдарында Баймаҡ колхоз-совхоз театрының директоры Ғиниәт Ушановтың ауыҙынан ишеткәйнем. Яҙғандарымдың тәүге өлөшө уның һүҙҙәре, ҡалғандары – минең фекерҙәрем.
Ғиниәт Ушанов һуңыраҡ М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры артисы булды.

Ҡыңғырауҙар


Таңһылыу Вәлиева-Ҡарасурина

 
Вәлиева-Ҡарасурина Таңһылыу Әхмәтхан ҡыҙы 1953 йылдың 3 декабрендә Сәксәй ауылында тыуған. Ғаиләһе 1954 – 57 йылдарҙа Ҡырғыҙстандың Фрунзе (хәҙерге Бишкек) ҡалаһында йәшәй. 1957 йылда Ишей ауылына күсеп киләләр. 1969 йылда 8 йыллыҡ мәктәпте тамамлағас, Сибай педагогия училищеһында белем ала. 1973 йылда Ишей мәктәбендә эш башлай, ә 1974 – 2010 йылдарҙа Байым мәктәбендә башҡорт һәм рус телдәренән уҡыта, уҡытыу-тәрбиә эштәре буйынса директор урынбаҫары була. Педагогик эшмәкәрлеге лайыҡлы баһалана – район, республика, Рәсәй Федерацияһының Маҡтау ҡағыҙҙары менән бүләкләнә. Таңһылыу Әхмәтхан ҡыҙы Рәсәй Федерацияһы мәғарифының дөйөм белем биреү буйынса почетлы хеҙмәткәре.
Ижад менән дә әүҙем шөғөлләнә. Таҡмаҡтар, ҡобайырҙар сығара. “Йәшлек” гәзитендә “Ҡатын сырағы”, “Үткән дә генә ғүмер ҡалған хәтер” тигән хикәйәләре баҫылып сыҡты.
Минең шиғырҙарымдың темаһы – ҡатын-ҡыҙ, әсә. Бөтә уй-кисерештәреңде, күңел төбөндәге серҙәреңде кешегә һөйләп булмай бит, шулар ҡағыҙға шиғыр булып төшә. Ә илһөйәрлек, эшһөйәрлек, тормош, йәшәү мәғәнәһе, һөйөү тураһында, эскелек, эшһеҙлек, йүнһеҙлек, бәйһеҙлек кеүек күңелһеҙ күренештәр хаҡында бер туҡтауһыҙ һөйләйҙәр, бик күп яҙалар – был өлкәлә мәғлүмәт минән башҡа ла артығы менән етәрлек. Шуға ла минең шиғырҙарым – бер кешенең генә күңел донъяһының сағылышы”, – ти Таңһылыу ханым үҙенең ижади булмышы хаҡында.